Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Αναζήτηση στο αρχείο εκδηλώσεων
Από την Αίγυπτο και τη Συρία στη Μακεδονία
- Διάλεξη της Ελένης Φάσσα με θέμα "Από την Αίγυπτο και τη Συρία στη Μακεδονία: μετανάστες θεοί και θεϊκή κινητικότητα στους ελληνορωμαϊκούς χρόνους"
- 18/03/2026 και ώρα 17:00
- αιθ. Πολυμέσων
Η Ελένη Φάσσα είναι επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Ανθρωπιστικών Σπουδών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης.
Σύντομο Βιογραφικό:
Γεννήθηκα στην Αθήνα και σπούδασα στα Πανεπιστήμια Αθηνών(Προπτυχιακές σπουδές στο Τμήμα Φιλολογίας, Ειδίκευση Κλασικής Φιλολογίας⸱ Διδακτορικές σπουδές στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας, Κατεύθυνση: Ιστορίας) και Exeter (MA in Ancient Drama and Society, Department of Classics and Ancient History). Από το 2017 ως το 2019 διετέλεσα κύρια ερευνήτρια στο ερευνητικό πρόγραμμα «Οι θεοί της Αιγύπτου στη Μακεδονία: Λατρευτική εμπειρία της ετερότητας και στρατηγικές αφομοίωσης στους ελληνορωμαϊκούς χρόνους» με έδρα το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, χρηματοδοτούμενο από το ΙΚΥ-ΕΣΠΑ. Από το 2023 συνεργάζομαι με το Center for Hellenic Studies του Πανεπιστημίου Harvard ως Research Fellow (ερευνητικό έργο: Gods on the Move: divine mobility in Hellenistic and Roman Macedonia) και ακολούθως ως Research Associate.
Η έρευνά μου επικεντρώνεται στη θρησκευτική και πολιτισμική ιστορία της ελληνιστικής και ρωμαϊκής Ανατολής, από τον ύστερο 4ο αιώνα π.Χ. έως την ύστερη αρχαιότητα. Ενδιαφέρομαι ιδιαιτέρως για την εδραίωση και ανάπτυξη της λατρείας των ισιακών και άλλων «ανατολικών» θεοτήτων στη Μεσόγειο, για τη λατρευτική ιστορία της Μακεδονίας και για τις διαδικασίες ενσωμάτωσης θεών που προσλαμβάνονται ως «ξένοι» στον παραδοσιακό ελληνικό κόσμο. Στα ερευνητικά μου ενδιαφέροντα συμπεριλαμβάνονται επίσης οι εκφράσεις λατρευτικής εμπειρίας του ιδιώτη ως διαμορφωτή της λατρευτικής πραγματικότητας και η συγκρότηση πνευματικών κοινοτήτων στον ύστερο ελληνισμό. Δημοσιεύω μονογραφίες και άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους.
Περίληψη
Σε αυτή τη διάλεξη θα παρουσιάσω συνοπτικά την ιστορία μετανάστευσης των Αιγυπτιακών θεοτήτων και της Σύριας θεάς στη Μακεδονία κατά την ελληνορωμαϊκή περίοδο. Πρόκειται για ορισμένους απ’ τους κατεξοχήν μετανάστες θεούς που στην αυγή των ελληνιστικών χρόνων επέδειξαν αξιοσημείωτη κινητικότητα. Οι θεότητες αυτές εισήχθησαν νωρίς στη Μακεδονία, διατηρώντας ακόμη και στο όνομά τους το στοιχείο της ετερότητας, ως επίμονη υπενθύμιση της ξενικής ταυτότητάς τους. Αρχικά, θα αναλύσω το πλαίσιο της ίδρυσής των θεοτήτων αυτών στο μακεδονικό λατρευτικό τοπίο. Η εισαγωγή τους απαιτούσε ποικίλες προσαρμογές, ώστε να αφομοιωθούν στο νέο πολιτισμικό περιβάλλον, χωρίς όμως ταυτόχρονα να παραμερίζεται ο αλλότριος χαρακτήρας τους. Επίσης, θα παρουσιάσω τις αλληλεπιδράσεις των Αιγυπτιακών Θεοτήτων και της Σύριας Θεάς με άλλες εντόπιες θεότητες της Μακεδονίας, εξερευνώντας τις προκλήσεις που σχετίζονται με την εισαγωγή νέων θεοτήτων: τις οικουμενικές νοοτροπίες, τις εντάσεις που προκύπτουν από τους εκφραστές της κυρίαρχης πολιτισμικής ιδεολογίας και τα όρια που ενδεχομένως τίθενται στη νέα λατρευτική εμπειρία, η οποία πλέον εντάσσεται στην πλούσια και πολυποίκιλη λατρευτική αγορά της ελληνορωμαϊκής Μακεδονίας.