Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας - Τμήμα Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Κοινωνικής Ανθρωπολογίας
Προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών
Αρχαία ελληνική θρησκεία: λατρεία, κοινωνία και πολιτική
- Κωδικός: ΙΣ6041
- Κατεύθυνση: Ιστορία
- Κατηγορία: Εμβάθυνσης
- Τρέχοντες διδάσκοντες: Μαρία Πατέρα
- Ώρες διδασκαλίας ανά εξάμηνο: 39
- Μονάδες ECTS: 5.0
- Διδάχθηκε: 2026-2027 χειμερινό, 2024-2025 εαρινό, 2023-2024 χειμερινό, 2017-2018 εαρινό, 2013-2014 εαρινό, 2011-2012 εαρινό, 2007-2008 εαρινό, 2005-2006 εαρινό
Περίληψη
Στο μάθημα παρουσιάζεται η θρησκεία των πόλεων της αρχαϊκής και κλασικής εποχής μέσα από την εξέταση των λατρευτικών πρακτικών (θυσίες, προσφορές, προσευχές, θρησκευτικοί λειτουργοί, ιεροί χώροι, ημερολόγια, εορτές, μαντικές τεχνικές) και των αντιλήψεων για το θείο (θεογονίες και κοσμογονίες, θεοί, ήρωες, πάνθεα, θυσιαστικοί και ιδρυτικοί μύθοι). Θα δούμε ότι η θρησκευτική ζωή αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της ζωής της πόλης, άρρηκτα συνδεδεμένο με την κοινωνική και πολιτική της ζωή.
Στόχος του μαθήματος είναι να εξοικειώσει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές με το συγκεκριμένο θέμα, έτσι ώστε να κατανοήσουν τον ρόλο της θρησκείας που ήταν συνδεδεμένη με κάθε πτυχή του δημόσιου και του ιδιωτικού βίου των αρχαϊκών και κλασικών πόλεων.
Διάρθρωση του μαθήματος
- Εισαγωγή: ο τρόπος προσέγγισης της αρχαίας ελληνικής θρησκείας και οι πηγές
- Τελετουργίες: θυσίες και προσφορές
- Άλλες λατρευτικές πρακτικές: σπονδές, προσευχές κ.ά.
- Θρησκευτικοί λειτουργοί
- Τόποι λατρείας: τα ιερά και οι κατασκευές τους
- Το παράδειγμα της Ακρόπολης
- Θρησκεία και πολιτεία: θεσμοί και αξιωματούχοι
- Πολιτικά και κοινωνικά περιβάλλοντα της θρησκευτικής ζωής
- Θρησκεία και κοινωνία: η γέννηση, ο γάμος και ο θάνατος
- Θρησκεία και πολιτεία: η σημασία των εορτών
- Πανελλήνια ιερά
- Η σημασία της μυθολογίας: αναγνώσεις και μύθοι
- Ο πολυθεϊσμός: θείες δυνάμεις και πάνθεα
Συγγράμματα
- Mikalson J.D. (2024): Αρχαία ελληνική θρησκεία, Αθήνα: ΜΙΕΤ
- Zaidman L.B., Schmitt P.P. (2004): Η θρησκεία στις ελληνικές πόλεις της κλασικής εποχής, Αθήνα: Πατάκης